CEA สารวัดค่ามะเร็งลำไส้ใหญ่

CEA สารวัดค่ามะเร็งลำไส้ใหญ่
CEA สารวัดค่ามะเร็งลำไส้ใหญ่

 

CEA ย่อมาจากคำว่า Carcinoembryonic Antigen หมายถึง สารวัดค่ามะเร็งลำไส้ใหญ่ ที่ใช้ในการตรวจวินิจฉัยและตรวจประเมินผลการรักษาโรคมะเร็งลำไส้ใหญ่

ข้อมูลที่ควรทราบเกี่ยวกับ CEA

1.CEA เป็นที่รู้จักกันอย่างกว้างขวางว่า มีไว้สำหรับตรวจค้นหาโรคมะเร็งลำไส้ใหญ่ และตรวจเบื้องต้นในการวินิจฉันมะเร็งในช่องทางเดินอาหารหรือเต้านม รวมถึงใช้เพื่อร่วมค้นหาโรคมะเร็งชนิดอื่นๆ ที่มีความสัมพันธ์กันด้วย

2.CEA เริ่มมีการนำมาใช้ตั้งแต่ต้นปี 1960 โดยใช้เป็นสัญญาณมะเร็งในการตรวจค้นหามะเร็งลำไส้ใหญ่ส่วนปลาย ซึ่ง CEA จะมีลักษณะเป็นโปรตีนที่คล้ายกับเนื้อเยื่อของลำไส้ทารกในครรภ์ที่เพิ่งปฏิสนธิ จึงมีชื่อเรียกแบบเต็มว่า

Carcinoembryonic Antigen แปลตามตัวคือ

Cacino = มะเร็ง

Embryo = ทารกแรกปฏิสนธิ

Atigen = สารแปลกปลอม

3.การใช้ CEA ในการตรวจหามะเร็งลำไส้ใหญ่ อาจไม่ได้ค่าที่ถูกต้องเสมอไป เพราะการตรวจอาจได้ผลที่คลาดเคลื่อนจากความเป็นจริง

4.ทางการแพทย์ปัจจุบันได้ระบุว่า บางครั้งการตรวจมะเร็งลำไส้ใหญ่ส่วนปลายบางชนิด ทั้งที่ทราบอยู่แล้วว่าเป็นมะเร็ง แต่ค่าที่ได้จากการตรวจอาจไม่พบว่า CEA ผิดปกติเลย จึงยืนยันได้ว่าผลการตรวจอาจไม่แน่นอนเสมอไป

5.การตรวจหาค่า CEA พบว่ามีประโยชน์ต่อการเฝ้าตรวจใน 2 กรณีดังนี้

– การตรวจสุขภาพของคนปกติว่ามีแนวโน้มป่วยมะเร็งลำไส้ใหญ่หรือไม่ โดยจะทำการตรวจบ่อยๆ ละบันทึกค่าการตรวจเอาไว้ ซึ่งหากการตรวจครั้งแรกมีค่า CEA ปกติ และการตรวจหลังจากนั้นพบว่าค่า CEA สูงขึ้น ก็อาจสรุปได้ว่ามีแนวโน้มจะเกิดสภาวะบวมนูน แต่จะเป็นมะเร็งหรือไม่ต้องตรวจพิจารณาอีกที

– การตรวจเพื่อประเมินผลการรักษาในผู้ที่กำลังป่วยด้วยโรคมะเร็ง โดยจะวัดจากค่า CEA ว่าผู้ป่วยมีอาการรุนแรงขึ้น หรืออาการทุเลาลง

6.ในปัจจุบันมีการนำ CEA มาตรวจหาสัญญาณบ่งชี้มะเร็งช่องทางเดินอาหารและมะเร็งเต้านมด้วย แต่ค่าที่ได้ก็ไม่อาจปลงใจเชื่อได้ในทีเดียว เพราะมี 20% ที่ค่า CEA อาจไม่สามารถบ่งบอกได้ว่าป่วยมะเร็งหรือไม่ ดังนั้นจึงต้องตรวจหลายๆ วิธี เพื่อสนับสนุนและยืนยันผลการตรวจที่แม่นยำที่สุด

7.บางครั้งการตรวจพบค่า CEA ที่สูงขึ้นผิดปกติ อาจบอกได้ว่ากำลังป่วยด้วยมะเร็งจริง แต่ไม่สามารถระบุได้ว่าเกิดขึ้นกับอวัยวะส่วนไหน โดยบางคนอาจอยู่ในขั้นที่กำลังลุกลามแล้วก็ได้

8.ผู้ที่สูบบุหรี่จะมีผลต่อการตรวจหาค่า CEA ซึ่งอาจทำให้ได้ผลคลาดเคลื่อน ไม่สามารถระบุได้ว่าเป็นมะเร็งหรือไม่ โดยบางคนอาจพบว่ามีค่า CEA สูงมากแต่ไม่ได้ป่วยมะเร็ง ซึ่งเป็นผลจากการสูบบุหรี่นั่นเอง

 

ค่าปกติของ CEA

ค่าปกติของ CEA สารวัดค่ามะเร็งลำไส้ใหญ่ สามารถดูได้จาก 2 กรณีคือ

ค่าปกติทั่วไป คือ CEA : < 5 ng/mL
ค่าที่ระบุไว้ในรายงานผลการตรวจเลือด

 

ค่าความผิดปกติของ CEA

การวัดค่าความผิดปกติของ CEA มีวิธีการดูดังนี้

หากค่าไปในทางน้อย ถือว่า ไม่ผิดปกติ
หากค่าไปในทางมาก อาจแสดงได้ถึงผลตรวจดังนี้
บ่งชี้ได้ว่ากำลังป่วยด้วยโรคมะเร็ง ณ อวัยวะส่วนใดส่วนหนึ่งของร่างกาย
บ่งชี้ได้ว่ามีการอักเสบและบวมในบางอวัยวะ แต่อาจไม่ถึงขั้นกับเป็นมะเร็ง
อาจกำลังมีภาวะโรคตับแข็ง
อาจกำลังมีภาวะโรคกระเพาะอาการเปื่อย

เอกสารอ้างอิง

พวงทอง ไกรพิบูลย์. รู้ก่อนเข้าใจการตรวจรักษามะเร็ง. กรุงเทพฯ: ซีเอ็ดยูเคชั่น, 2557. 240.

Cancer nursing. Jones & Bartlett Publishers. 985. 2011.

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here