การตรวจสาร Serum Glutamic Pyruvate Transaminase ( SGPT ) ในตับ

การตรวจสาร SGPT (เอส จี พี ที) ในตับ
SGPT คือ เอนไซม์ที่ประกอบด้วยโปรตีนอยู่ภายในเลือดโดยหากมีความผิดปกติเกิดขึ้นที่อวัยวะต่างๆ

การตรวจสาร Serum Glutamic Pyruvate Transaminase ( SGPT ) ในตับ

การตรวจการทำงานของตับจากการตรวจหาสาร Serum Glutamic Pyruvate Transaminase หรือเรียกว่า SGPT ALT หรือชื่อ Alanine Transaminase ในตับ คือ ร่างกายคนเราจะมีเอนไซม์ที่ประกอบด้วยโปรตีนอยู่ภายในเลือดโดยหากมีความผิดปกติเกิดขึ้นที่อวัยวะต่างๆ เช่น ตับ ไต หัวใจ กล้ามเนื้อ และอื่นๆ ก็จะทำให้ค่าของ SGPT เปลี่ยนแปลงไปจากค่ามาตรฐานปกติซึ่งในตับนั้น ค่า SGPT จะ ให้ค่าผิดปกติที่แสดงออกมามากกว่าอวัยวะชนิดอื่น แต่ทั้งนี้ ค่า SGPT ที่ได้ออกมาก็ไม่สามารถบ่งบอกได้ว่ามาจากอวัยวะชนิดใดการตรวจ SGPT หรือ ALT

SGPT ALT คืออะไร

SGPT ALT เป็นการตรวจอีกค่าหนึ่งที่แพทย์มักใช้ผลในการตรวจไปประกอบกับค่าการตรวจอื่นๆเพื่อที่จะให้ผลการตรวจที่ได้ออกมามีความแม่นยำมากที่สุดค่า โดยค่าต่างๆในเลือดที่จะนิยมตรวจพร้อมกัน 3 ชนิดคือ SGOT หรือ AST , Alk. Phosphatase หรือ ALP, Lactate Dehydrogenase หรือค่า LDH นั่นเอง

การตรวจ SGPT หรือ ALT จะใช้สำหรับการตรวจสุขภาพของตับเป็นหลักซึ่งค่าที่ออกมามักให้ความน่าเชื่อถือที่ดีมากกว่า ค่าผลการตรวจเลือดชนิดอื่น เช่น SGOT แต่ถึงยังไงก็แล้วแต่การตรวจหาค่าความผิดปกติของตับ ก็มักจะใช้ค่าการตรวจเลือดวิธีอื่นๆเข้ามาประกอบด้วยเสมอ

จุดประสงค์ในการตรวจเซรั่มกลูตามิก

1. การตรวจตับ หรือ การตรวจ Serum Glutamic Pyruvate Transaminase ( SGPT ) คือ การตรวจสอบในความเสียหายของตับจากเหตุการณ์ต่างๆ ว่ามีความเสียหายหรือผลกระทบมากน้อยเท่าไหร่

2. ใช้ตรวจกรณีที่ผู้ป่วยมีอาการของโรคดีซ่าน เพื่อหาสาเหตุของโรคว่าเกิดมาจากโรคเลือด หรือมาจากกินยาลดคอเลสเตอรอลหรือสาเหตุอื่นๆ เพื่อใช้เป็นแนวทางในการรักษาต่อไป

3. ใช้ตรวจกรณีที่ผู้ป่วยเป็นโรคตับ และต้องการทราบความชัดเจนว่า มีสาเหตุของโรคมาจากเหตุอะไร และระดับของโรคอยู่ในช่วงใดแล้ว เป็นตับอักเสบหรือตับแข็งการตรวจ Serum Glutamic Pyruvate Transaminase ( SGPT ) หากต้องการให้ค่าที่ออกมาได้ผลตรงที่สุด ต้องทำตามคำแนะนำดังต่อไปนี้

  • ผู้ที่จะตรวจ SGPT ต้องงดอาหารและเครื่องดื่มก่อนตรวจเป็นเวลาอย่างน้อย 8 ชั่วโมง ( ยกเว้นน้ำดื่ม )
  • งดทานยาทุกชนิดก่อนที่จะไปรับการตรวจล่วงหน้าหลายๆวัน หากมียาจำเป็นที่ต้องทานควรปรึกษาแพทย์เนื่องจากยาบางตัวจะส่งผลทำให้ค่า SGPT ที่ได้ออกมาผิดเพี้ยนไป
  • งดทานอาหารแปลกๆ อาหารพื้นเมือง หรือสมุนไพรต่างๆ ตามความเชื่อ เช่น อุ้งตีนหมี สมองลิง ดีงู เป็นต้น ก่อนการตรวจ SGPT หลายวัน
  • ไม่ควรออกกำลังกายแบบหนักๆหรือหักโหมจนเกินไป ช่วงก่อนวันที่จะไปตรวจ SGPT
  • หากเพิ่งผ่านพ้นจากการผ่าตัด หรือ มีการใส่หลอดโลหะขยายหลอดเลือดกล้ามเนื้อหัวใจ ในทุกกรณี ควรปรึกษาแพทย์ก่อนทุกครั้ง เพราะองค์ประกอบเหล่านี้ล้วนทำให้ค่า SGPT ที่ตรวจได้มีความคาดเคลื่อนสูง

การตรวจค่ามาตรฐานของ Serum Glutamic Pyruvate Transaminase ( SGPT ) หรือ ALT ของคนปกติ

ผู้ชาย SGPT ค่ามาตรฐานอยู่ระหว่าง 10 – 40 U/L
ผู้หญิง SGPT ค่ามาตรฐานอยู่ระหว่าง 7 – 35 U/L

 

สำหรับผู้ที่ตรวจ Serum Glutamic Pyruvate Transaminase ( SGPT ) หรือ ALT และการอ่านค่าตับที่ได้ออกมาได้ ไม่อยู่ในเกณฑ์มาตรฐาน สามารถที่จะสรุปได้ดังต่อไปนี้

1. กรณีค่า SGPT หรือ ALT ต่ำกว่าปกติในการตรวจมักจะไม่พบ กรณีค่า SGPT หรือ ALT ต่ำกว่าปกติ

2. กรณีค่า SGPT หรือ ALT สูงกว่าปกติสามารถแบ่งได้ตามระดับความสูงของค่า ดังนี้

2.1 SGPT หรือ ALT ระดับที่ตรวจได้มีค่าสูงกว่าปกติเล็กน้อยมีสาเหตุดังต่อไปนี้

– อาจมีไขมัน สะสมแทรกอยู่ในเนื้อเยื่อของตับ ปริมาณสูงเกินกว่าปกติ

– อาจได้ทานยาบางชนิดอยู่เป็นประจำ หรือทานอย่างต่อเนื่องมาเป็นระยะเวลานาน เช่น

กลุ่มยา Statin ใช้สำหรับลดระดับคอเลสเตอรอล
กลุ่มยา Antibiotics ใช้ฆ่าเชื้อจุลชีพก่อโรค
กลุ่มยา Chemotherapy ใช้รักษาโรคมะเร็ง
กลุ่มยา Aspirin ใช้แก้ปวด ใช้รักษาให้เลือดหายข้น
กลุ่มยา Narcotics ใช้เนื่องจากติดในผู้ที่ติดยาเสพติดต่างๆ
กลุ่มยา Barbiturates ใช้แก้อาการโรคซึมเศร้า หรือปัญหาการนอนไม่หลับ

 

– ค่า Serum Glutamic Pyruvate Transaminase ( SGPT ) ที่สูงผิดปกติอาจเกิดได้กรณีที่เป็นโรคตับอักเสบเรื้อรัง ที่ยังแสดงอาการไม่มาก แต่ในระยะยาวอาจก่อให้เกิดโรคตับแข็ง ขึ้นได้

SGPT คือเอนไซด์ที่ประกอบด้วยโปรตีนอยู่ภายในเลือดโดยหากมีความผิดปกติเกิดขึ้นที่อวัยวะต่างๆ เช่น ตับ ไต หัวใจ กล้ามเนื้อฯลฯ ค่าของ SGPT ก็จะเปลี่ยนแปลงไป

2.2 Serum Glutamic Pyruvate Transaminase ( SGPT ) หรือ ALT ระดับที่ตรวจได้มีค่าสูงกว่าปกติปานกลางมีสาเหตุดังต่อไปนี้

  • อาจจะเกิดจากการดื่มสุรามากและติดต่อกัน จนกลายเป็นโรคติดสุราเรื้อรัง
  • อาจเกิดจากการกินยาเกินขนาด ในกลุ่มของยาพาราเซตามอล
  • อาจเกิดจากโรคตับอักเสบ
  • อาจเกิดจากการติดเชื้อไวรัส ซึ่งสามารถติดต่อกันได้ทางน้ำลาย

2.3 Serum Glutamic Pyruvate Transaminase ( SGPT ) หรือ ALT ระดับที่ตรวจได้มีค่าสูงกว่าปกติมากมีสาเหตุดังต่อไปนี้

  • ร่างกายอาจได้รับสารตะกั่ว จนตับเกิดความเสียหายจากพิษของตะกั่ว
  • อาจจะเกิดจากการที่ร่างกายได้รับยารักษาโรคบางตัว ที่ไปส่งผลให้ตับ มีการเป็นพิษร้ายแรง
  • อาจจะเกิดจากการที่ตับได้รับความเสียหายหรือมีความผิดปกติ จากการได้รับเชื้อไวรัสตับอักเสบซึ่งโรคนี้มีความอันตรายค่อนข้างมากเนื่องจาก จะมีผลต่อเนื่องให้ตับทรุดหนักลงไปจนถึงโรคตับแข็งหรืออาจจะเป็นมะเร็งตับได้ในที่สุด และเป็นโรคที่ไม่สามารถตรวจพบได้จากการตรวจสุขภาพทั่วไป
  • ร่างกายอาจได้รับสารพิษอย่าง ” คาร์บอนเตตราคลอไรด์ “ โดยสารนี้จะอยู่ในอุปกรณ์เครื่องดับเพลิง
  • เกิดจากสาเหตุของโรคมะเร็งตับ โดยมีผลทำให้ร่างกายแสดงค่า SGPT ในระดับที่สูงมาก
  • ร่างกายเกิดอาการช็อกหรือหัวใจปั๊มเลือดไม่ทัน ทำให้ตับได้รับเลือดไปเลี้ยงต่ำกว่าปกติ ทำให้เซลล์ตับบางตัวเสียหายและตายไป

หากกล่าวโดยสรุป การตรวจ Serum Glutamic Pyruvate Transaminase ( SGPT ) หรือ ALT จะใช้สำหรับการตรวจสุขภาพของตับเป็นหลักซึ่งค่าที่ออกมามักให้ความน่าเชื่อถือที่ดีมากกว่า ค่าผลการตรวจเลือดชนิดอื่น เช่น SGOT แต่ถึงยังไงก็แล้วแต่การตรวจหาค่าความผิดปกติของตับ ก็มักจะใช้ค่าการตรวจเลือดวิธีอื่นๆเข้ามาประกอบด้วยเสมอ เพื่อให้ผลตรวจที่ได้ออกมามีความถูกต้องและแม่นยำมากที่สุด และจะได้นำข้อมูลที่ได้ไปใช้ในการรักษาทางแพทย์ต่อไป

อ่านบทความที่เกี่ยวข้องเพิ่มเติมตามลิ้งค์ด้านล่าง

เอกสารอ้างอิง

พวงทอง ไกรพิบูลย์. ถาม – ตอบ มะเร็งร้ายสารพัดชนิด. กรุงเทพฯ ซีเอ็ดยูเคชั่น, 2557. 264 หน้า 1.มะเร็ง I.ชื่อเรื่อง. 616.994 ISBN 978-616-08-1170-0

Koski RR (2008). “Omega-3-acid Ethyl Esters (Lovaza) For Severe Hypertriglyceridemia”. Pharmacy and Therapeutics. 33 (5): 271–303. PMC 2683599 Freely accessible.

Watkins PB, Kaplowitz N, Slattery JT, Colonese CR, Colucci SV, Stewart PW, Harris SC (July 2006). “Aminotransferase elevations in healthy adults receiving 4 grams of acetaminophen daily: a randomized controlled trial”. JAMA. 296

Association for Clinical Biochemistry and Laboratory Medicine. Retrieved 7 October 2013.

Paul T. Giboney M.D., Mildly Elevated Liver Transaminase Levels in the Asymptomatic Patient, American Family Physician.