โรคมะเร็งโพรงจมูกและมะเร็งโพรงไซนัส

โรคมะเร็งโพรงจมูกและมะเร็งโพรงไซนัส
มะเร็งโพรงจมูกเกิดจากการเติบโตของเซลล์ที่มีความเปลี่ยนแปลงเกิดขึ้นกับเซลล์ ส่งผลกระทบต่อโพรงจมูก โหนกแก้มและหน้าผาก

โรคมะเร็งโพรงจมูก

โรคมะเร็งโพรงจมูก และมะเร็งโพรงไซนัสคืออะไร?

โพรงไซนัส เป็นโพรงที่มีอยู่ในทุกส่วนของกระดูกบนใบหน้า โดยจะมีลักษณะเป็นโพรงอากาศ พบได้บริเวณโหนกแก้มทั้งสองข้าง หน้าผาก กระดูกด้านข้างโพรงจมูกทั้งซ้ายขวาและบริเวณกระดูกส่วนฐานของสมอง ซึ่งโพรงไซนัสที่มีขนาดใหญ่ที่สุด ก็คือบริเวณโหนกแก้มทั้งซ้ายขวานั่นเอง

โดยเยื่อเมือกบุภายในโพรงไซนัสจะมีความสำคัญมาก กล่าวคือจะช่วยสร้างน้ำเมือกมาหล่อเลี้ยงและเสริมภูมิต้านทานให้กับจมูก อย่างไรก็ตาม ทุกเซลล์ของโพรงไซนัสสามารถที่จะเป็นโรคมะเร็งได้ทั้งหมด แต่ที่พบบ่อยที่สุด ก็คือเยื่อเมือกบุภายในนั่นเอง ที่สำคัญโพรงจมูกและโพรงไซนัส ถูกจัดเป็นเนื้อเยื่อในระบบศีรษะ ลำคอและหูคอจมูก โดยมีธรรมชาติของโรค ระยะ อาการและวิธีการตรวจรักษาเช่นเดียวกัน จึงถูกจัดให้เป็นมะเร็งในกลุ่มเดียวกัน

สาเหตุของโรคมะเร็งโพรงจมูกและมะเร็งโพรงไซนัส

สาเหตุที่แท้จริงของโรคยังไม่ทราบแน่ชัด แต่คาดว่าน่าจะเกิดจากหลายๆ ปัจจัยรวมกัน โดยมีปัจจัยเสี่ยงดังนี้สภาพแวดล้อมที่เป็นมลพิษ โดยส่วนใหญ่จะเกิดจากการที่ผู้ป่วยอยู่อาศัยหรือทำงานในที่ที่มีฝุ่นละอองเป็นเวลานาน จึงทำให้เกิดอาการป่วยด้วย โรคมะเร็งโพรงจมูก หรือโพรงไซนัสในที่สุด โดยเฉพาะบรรดาช่างไม้หรือคนงานในเหมืองแร่บางชนิดจะมีความเสี่ยงมาก ความผิดปกติทางพันธุกรรมชนิดไม่ถ่ายทอด ซึ่งส่วนใหญ่จะเกิดจากความผิดปกติของเซลล์ที่ทำหน้าที่ควบคุมการเจริญเติบโตหรือการตายของเซลล์

โรคมะเร็งโพรงจมูกพบมากตอนอายุเท่าไหร่?

อย่างไรก็ตามโรคมะเร็งโพรงจมูกหรือมะเร็งโพรงไซนัส เป็นโรคที่พบได้ไม่บ่อยมากนัก ส่วนใหญ่มักจะพบได้มากในผู้ใหญ่ที่มีอายุ 40 ปีขึ้นไปและพบในผู้ชายมากกว่าผู้หญิงเป็นสองเท่า เนื่องจากมีปัจจัยเสี่ยงมากกว่า โดย โรคมะเร็งโพรงจมูก และโพรงไซนัสก็มีหลายชนิด แต่ที่พบได้มากที่สุดคือ ชนิดสความัส ซึ่งเป็นชนิดที่มีความรุนแรงในระดับปานกลาง และชนิดที่อาจพบได้อีก ก็คือ มะเร็งชนิดอะดีโนคาร์ซิโนมา (adenocarcinoma)

สำหรับหน้าที่ของโพรงไซนัส จะช่วยให้เสียงมีความกังวานมากขึ้นและทำให้กะโหลกมีน้ำหนักเบา นอกจากนี้ก็มีเซลล์หลายชนิดที่ทำหน้าที่แตกต่างกันไปอีกด้วย เช่น เซลล์ต่อมน้ำลาย เซลล์ต่อมน้ำเหลืองและเยื่อเมือกบุภายในโพรงไซนัส เป็นต้น

อาการของโรคมะเร็งโพรงจมูกหรือมะเร็งโพรงไซนัส

อาการที่แสดงออกมาของโรคมะเร็งโพรงจมูก หรือมะเร็งโพรงไซนัส ยังไม่มีอาการที่บ่งบอกได้แน่ชัด แต่จะมีอาการคล้ายกับโรคภูมิแพ้ทั่วไป ต้องอาศัยการสังเกตความผิดปกติด้วยตนเอง ซึ่งอาการที่พบได้บ่อย คือ

อาการมะเร็งโพรงจมูกในระยะเริ่มแรกคือ คัดจมูก และหายใจติดขัด น้ำมูกมีเลือดปนออกมา มีเลือดกำเดาไหลจากจมูกด้านใดด้านหนึ่ง หายใจมีกลิ่นเหม็น พบก้อนเนื้อในโพรงจมูก โดยบางคนอาจมีอาการหน้าบวมอย่างเห็นได้ชัด คลำเจอต่อมน้ำเหลืองที่ลำคอโตผิดปกติ ซึ่งอาจพบเพียงข้างเดียวหรือทั้งสองข้างของลำคอ โดยอาการนี้จะพบเมื่อโรคมะเร็งได้ลุกลามไปมากแล้ว มีอาการอื่นๆ ที่คล้ายกับโรคภูมิแพ้

การวินิจฉัยและระยะอาการของโรคมะเร็งโพรงจมูก

การวินิจฉัยโรคมะเร็งโพรงจมูก และ มะเร็งโพรงไซนัส แพทย์จะใช้วิธีการสอบถามประวัติอาการป่วย พร้อมด้วยการตรวจร่างกายและตรวจโพรงจมูก และเพื่อความมั่นใจมากขึ้น แพทย์จะตัดเอาชิ้นเนื้อจากก้อนเนื้อภายในโพรงจมูกไปตรวจทางพยาธิวิทยา ซึ่งจะทำให้ได้ผลตรวจที่มีความแม่นยำที่สุด

อาการมะเร็งโพรงจมูกในระยะเริ่มแรกคือ คัดจมูก และหายใจติดขัด น้ำมูกมีเลือดปนออกมา มีเลือดกำเดาไหลจากจมูกด้านใดด้านหนึ่ง หายใจมีกลิ่นเหม็น พบก้อนเนื้อในโพรงจมูก โดยบางคนอาจมีอาการหน้าบวมอย่างเห็นได้ชัด คลำเจอต่อมน้ำเหลืองที่ลำคอโตผิดปกติ

ระยะของโรคมะเร็งโพรงจมูก

ระยะของโรคมะเร็งแบ่งออกเป็น 4 ระยะเช่นเดียวกับมะเร็งชนิดอื่นๆ ทั่วไป ได้แก่

ระยะที่ 1 เป็นระยะที่มะเร็งยังไม่ลุกลามไปสู่เนื้อเยื่อหรืออวัยวะข้างเคียง ซึ่งจะลุกลามอยู่เฉพาะในชั้นเนื้อเยื่อบุภายในโพรงจมูกหรือโพรงไซนัสเท่านั้น

ระยะที่ 2 เป็นระยะที่มะเร็งได้ลุกลามเข้าไปสู่โพรงไซนัสหลายโพรงและอาจมีการลุกลามเข้าสู่กระดูกบ้างแล้ว

ระยะที่ 3 เป็นระยะที่มะเร็งลุกลามไปสู่อวัยวะข้างเคียงและต่อมน้ำเหลืองบริเวณลำคอเพียงต่อมเดียว โดยจะพบว่าต่อมน้ำเหลืองยังโตไม่เกิน 3 เซนติเมตร

ระยะที่ 4 เป็นระยะที่มะเร็งได้ลุกลามไปสู่อวัยวะสำคัญๆ เช่น ต่อมน้ำเหลืองบริเวณลำคอมากกว่า 1 ต่อม ตาและสมอง ทำให้พบต่อมน้ำเหลือมีขนาดที่โตกว่า 6 เซนติเมตร และได้มีการแพร่กระจายไปสู่อวัยวะอื่นๆ ที่อยู่ไกลออกไปผ่านทางกระแสเลือดอีกด้วย

วิธีการรักษาโรคมะเร็งโพรงจมูก

โดยหลักแล้วทางการแพทย์จะใช้วิธีการรักษาด้วยการผ่าตัด การทำเคมีบำบัดและการใช้รังสีรักษา โดยจะเลือกวิธีไหน แพทย์จะพิจารณาจากระยะ ความรุนแรงของโรค อายุและสุขภาพของผู้ป่วย เพื่อเลือกวิธีการรักษาที่เหมาะสมและเกิดผลข้างเคียงน้อยที่สุด ส่วนวิธีการป้องกัน ในปัจจุบันยังไม่มีวิธีที่ดีที่สุด แพทย์จึงแนะนำให้พยายามหลีกเลี่ยงปัจจัยที่เป็นสาเหตุ โดยเฉพาะการเลี่ยงสถานที่ที่มีมลพิษ ฝุ่นควันเป็นจำนวนมาก ซึ่งหากจำเป็นต้องทำงานในสถานที่ที่เต็มไปด้วยฝุ่นละออง สารเคมีและอื่นๆ ที่อาจเป็นสารก่อมะเร็งได้ แนะนำให้สวมใส่หน้ากากอนามัยเสมอ เพื่อป้องกันการสูดดมสารพิษเหล่านั้นเข้าไปในร่างกายแบบเต็มๆ นั่นเอง

อ่านบทความที่เกี่ยวข้องเพิ่มเติมตามลิ้งค์ด้านล่าง

  1. การฉายรังสีรักษามะเร็งมีผลกระทบจากต่อหัวใจอย่างไร
  2. การฉายรังสีรักษามะเร็งมีผลกระทบอะไรต่อการมองเห็น
  3. ปัญหามะเร็งเต้านม ภัยใกล้ตัวที่ผู้หญิงควรรู้
  4. การฉายรังสีรักษามะเร็งมีผลกระทบอะไรต่อระบบไหลเวียนโลหิต
  5. มะเร็งรังไข่ที่ผู้หญิงต้องรู้
  6. มะเร็งมดลูกโรคร้ายภายในที่ผู้หญิงต้องรู้
  7. มะเร็งปากมดลูกภัยร้ายใกล้ตัวที่ผู้หญิงต้องรู้
  8. มารู้จักส่วนประกอบของเต้านมป้องกันมะเร็งเต้านมกันเถอะ
  9. การตรวจวินิจฉัยโรคมะเร็งมีวิธีอะไรบ้าง
  10. การพบแพทย์ตรงตามโรคเพื่อการประเมินผลและการติดตามผลผู้ป่วยมะเร็ง
  11. การรักษามะเร็งดวงตาด้วยการฉายรังสี มีผลกระทบอะไรบ้าง
  12. ผลกระทบจากการฉายรังสีรักษามะเร็งบริเวณศีรษะและลำคอ
  13. ผลกระทบจากการฉายรังสีต่อกระดูก
  14. ผลกระทบจากการฉายรังสีรักษามะเร็งศีรษะและลำคอ
  15. ผลกระทบของการฉายรังสีรักษามะเร็งใกล้ส่วนศีรษะและลำคอ
  16. ผลกระทบระยะยาวจากการรักษาโรคมะเร็งในเด็ก
  17. ผลกระทบจากการฉายรังสีในผู้ป่วยเด็ก
  18. ผลกระทบจากการฉายรังสีต่อไขกระดูก
  19. การป้องกันผลกระทบจากยาเคมีบำบัดที่ใช้ร่วมกับการฉายรังสี
  20. วิธีตรวจวินิจฉัยโรคมะเร็งและประเมินระยะของโรค
  21. ผลกระทบจากการรักษาร่วมระหว่างการฉายรังสีและยาเคมีบำบัด
  22. โรคมะเร็งกระเพาะอาหาร (Gastric Cancer)
  23. โรคมะเร็งต่อมน้ำเหลือง (Lymphoma)
  24. ผลกระทบจากการรักษาด้วยเคมีบำบัด
  25. ผลกระทบจากการฉายรังสีรักษาโรคมะเร็ง
  26. โรคมะเร็งกระเพาะปัสสาวะ (Urinary Bladder Cancer)
  27. โรคมะเร็งที่พบบ่อย 6 อันดับแรกของโลก
  28. สัญญาณอันตรายของมะเร็งร้ายที่คุณควรรู้และหมั่นสังเกต
  29. ผู้ป่วยมะเร็งระยะสุดท้าย ความหวัง กำลังใจ
  30. ประกาศิต 12 ประการต่อต้านมะเร็ง
  31. โรคมะเร็งองคชาติ (Penile Cancer)
  32. สิ่งผิดปกติที่เรียกว่า โรคมะเร็ง
  33. ทำอย่างไรจึงห่างไกลมะเร็งปากมดลูก
  34. สาเหตุและอาการของโรคมะเร็งหลอดอาหาร (Esophageal Cancer)
  35. โรคมะเร็งตับอ่อน (Pancreatic Cancer)
  36. อาการ สาเหตุและวิธีการรักษาโรคมะเร็งไต (Kidney Cancer)
  37. โรคมะเร็งเม็ดเลือดขาว (Leukemia) 
  38. โรคมะเร็งลำไส้ใหญ่ สาเหตุ อาการ วิธีรักษาโรคมะเร็งลำไส้ใหญ่ (Colorectal Cancer)
  39. โรคมะเร็งทวารหนัก (Anal Cancer) มีสาเหตุและอาการอย่างไร
  40. โรคมะเร็งอัณฑะ (Testicular Cancer)
  41. สาเหตุ อาการ วิธีรักษาโรคมะเร็งรังไข่ (Ovarian Cancer)
  42. สาเหตุ อาการและวิธีการรักษาโรคมะเร็งเยื่อบุโพรงมดลูก (Endometrial Cancer)
  43. มะเร็งปากมดลูก สาเหตุ อาการ และการรักษาโรคมะเร็งปากมดลูก
  44. กระบวนการรักษาโรคมะเร็งที่อยู่ในระหว่างการศึกษา
  45. โรคมะเร็งสมองและเนื้องอกสมอง (Brain Cancer)
  46. โรคมะเร็งตับ (Liver Cancer)
  47. โรคมะเร็งต่อมลูกหมาก (Prostate Cancer)
  48. โรคมะเร็งซาร์โคมามดลูก สาเหตุ อาการเบื้องต้นและวิธีการรักษา
  49. โรคมะเร็งกรวยไตและมะเร็งท่อไต
  50. มะเร็งปอด (Lung Cancer) สาเหตุ อาการ และวิธีรักษา
  51. โรคมะเร็งระยะแพร่กระจายมีอาการอย่างไร (Distant Metastasis)
  52. โรคมะเร็งในเด็ก (Pediatric Cancer)
  53. โรคมะเร็งถุงน้ำดี (Gallbladder Cancer)
  54. โรคมะเร็งท่อน้ำดี (Cholangiocarcinoma, CCA) คืออะไร
  55. โรคมะเร็งย้อนกลับเป็นซ้ำและโรคมะเร็งชนิดที่ 2
  56. โรคมะเร็งกับการติดเชื้อ HIV มีความจำเป็นอย่างยิ่งที่ต้องเรียนรู้และทำความเข้าใจ
  57. โรคมะเร็งต่อมไทรอยด์ (Thyroid Cancer)
  58. โรคมะเร็งต่อมน้ำลาย (Salivary Gland Cancer)
  59. โรคมะเร็งช่องปาก โรคร้ายที่เกิดขึ้นภายในระบบศีรษะและลำคอ
  60. โรคมะเร็งผิวหนัง (Skin Cancer)
  61. โรคมะเร็งโพรงจมูกและมะเร็งโพรงไซนัส
  62. โรคมะเร็งโพรงหลังจมูก สาเหตุ อาการ และวิธีการรักษา
  63. ถาม – ตอบ ปัญหาเกี่ยวกับมะเร็ง
  64. สารตรวจค่าเลือดเฟอร์ริติน (Ferritin)
  65. การตรวจวินิจฉัยโรคมะเร็ง
  66. การตรวจเลือดเพื่อหาสารบ่งชี้ สัญญาณป่วยโรคมะเร็ง
  67. อาการเบื้องต้นและกระบวนการเกิดมะเร็งเต้านม
  68. โรคมะเร็งปัจจัยเสี่ยงทางสิ่งแวดล้อมและพันธุกรรม
  69. อาการเบื้องต้นของโรคมะเร็ง
  70. อาหารที่เหมาะสำหรับผู้ป่วยมะเร็ง
  71. กินอย่างไรห่างไกลโรคมะเร็ง
  72. “มะเร็ง” เกิดจากอะไร ? (Causes of Cancer)
  73. การดูแลผู้ป่วยมะเร็ง (Cancer Care)
  74. การตรวจและรักษามะเร็ง
  75. ถาม – ตอบ ปัญหามะเร็ง
  76. 7 สัญญาณบ่งบอกการเป็นมะเร็ง
  77. ระยะของโรคมะเร็ง (Stage of Cancer)
  78. ความรู้พื้นฐานของโรคมะเร็ง
  79. เราจะรู้ได้อย่างไรว่ากำลังป่วยเป็นมะเร็ง?
  80. ชนิดของมะเร็งที่พบบ่อย
  81. มะเร็งเต้านม (Breast Cancer)
  82. อาหารที่ช่วยเพิ่มเม็ดเลือดสำหรับผู้ป่วยในระยะให้คีโม
  83. จะรู้ได้อย่างไรว่าเป็นมะเร็งหรือไม่?
  84. วิธีอ่านค่าผลตรวจสุขภาพ
  85. การตรวจหาสารมะเร็ง – Tumor Marker
  86. โรคมะเร็ง คือ อะไร?
  87. “มะเร็ง” โรคร้ายที่ใครๆก็เป็นได้
  88. รู้ทันสัญญาณมะเร็ง การตรวจวินิจฉัยโรคมะเร็ง
  89. อาหารสำหรับผู้ป่วยมะเร็งและอาหารต้านมะเร็ง

 

เอกสารอ้างอิง

ศาสตราจารย์เกียรติคุณ แพทย์หญิงพวงทอง ไกรพิบูลย์. รู้ก่อนเข้าใจการตรวจรักษามะเร็ง. กรุงเทพฯ: ซีเอ็ดยูเคชั่น, 2557.

World Cancer Report 2014. World Health Organization. 2014. pp. Chapter 5.4. ISBN 9283204298.