ตรวจมะเร็งลำไส้ใหญ่ – สารวัดค่ามะเร็งลำไส้ใหญ่ Carcinoembryonic Antigen ( CEA )

สารวัดค่ามะเร็งลำไส้จะใช้ตรวจมะเร็งในช่องทางเดินอาหารและตรวจการย้อนกลับเป็นซ้ำหรือการแพร่กระจายของโรคมะเร็ง
สารวัดค่ามะเร็งลำไส้จะใช้ตรวจมะเร็งในช่องทางเดินอาหารและตรวจการย้อนกลับเป็นซ้ำหรือการแพร่กระจายของโรคมะเร็ง

Carcinoembryonic Antigen ( CEA ) คือ

Carcinoembryonic Antigen ( CEA ) คือ โปรตีนชนิดหนึ่ง คือสารบ่งชี้ในการตรวจ มะเร็งลำไส้ใหญ่ CEA ใช้ในการตรวจวินิจฉัยและตรวจประเมินผลการรักษาโรคมะเร็งลำไส้ใหญ่ ซึ่งเป็นไกลโคโปรตีน ( Glycoprotein ) ชนิดหนึ่ง ไกลโคโปรตีน ( Glycoprotein ) คือองค์ประกอบหลักของสารอาหารโปรตีนที่หลั่งออกมานอกเซลล์ และยังเป็นโปรตีนที่เป็นองค์ประกอบของเนื้อเยื่อหุ้มเซลล์ ไกลโคโปรตีน มีหน้าที่หลากหลาย พบในโมเลกุลที่เป็นโครงสร้าง เช่น ไฟบริน หรือคอลลาเจน ทั้งยังพบในโมเลกุลที่มีหน้าที่ขนส่ง วิตามิน ไขมัน แร่ธาตุต่างๆ เป็นตัวรับสัญญาณจากฮอร์โมน รวมทั้งโมเลกุลที่เกี่ยวข้องกับระบบภูมิคุ้มกัน เช่น อิมมูโนโกลบูลิน ( Immunoglobulin ) เอนไซม์บางชนิด เช่น ไฮโดรเลส ( Hydrolase ) โปรตีเอส ( Protease ) สารคัดหลั่งต่างๆ เช่น แล็กติน ( Lectin ) มูซิน ( Mucin ) หรือ ซีเลกทิน ( Selectin ) ซึ่งมีบทบาทในการจดจำเซลล์เป้าหมายของเชื้อก่อโรค หากเจาะเลือดไปตรวจค่าเลือด แล้วพบการหลั่งสาร CEA มากกว่าค่าปกติ อาจเป็นมะเร็งลำไส้ใหญ่ได้         

ปัจจุบันใช้การตรวจค่า Carcinoembrionic Antigen หรือ Carcinoembryonic Antigen ( CEA ) ในการค้นหามะเร็งลำไส้ใหญ่ส่วนปลาย ค่า CEA ที่สูงขึ้นผิดปกติ อาจบอกได้ว่ากำลังป่วยด้วยมะเร็งจริง แต่ไม่สามารถระบุได้ว่าเกิดขึ้นกับอวัยวะส่วนไหน และอาจอยู่ในขั้นที่กำลังลุกลามแล้วก็ได้

ข้อมูลที่ควรทราบเกี่ยวกับ Carcinoembryonic Antigen ( CEA )

1. Carcinoembryonic Antigen ( CEA ) คือ สารตรวจค้นหาค่าโรคมะเร็งลำไส้ใหญ่ และตรวจเบื้องต้นในการวินิจฉัยโรคมะเร็งในช่องทางเดินอาหารหรือตรวจค่ามะเร็งเต้านม รวมถึงใช้เพื่อร่วมค้นหาโรคมะเร็งชนิดอื่นๆ ที่มีความสัมพันธ์กันด้วย

2. Carcinoembryonic Antigen ( CEA ) เริ่มมีการนำมาใช้ตั้งแต่ต้นปี 1960 โดยใช้เป็นสัญญาณมะเร็งในการตรวจค้นหามะเร็งลำไส้ใหญ่ส่วนปลาย ซึ่ง CEA จะมีลักษณะเป็นโปรตีนที่คล้ายกับเนื้อเยื่อของลำไส้ทารกในครรภ์ที่เพิ่งปฏิสนธิ จึงมีชื่อเรียกแบบเต็มว่า

Carcinoembryonic Antigen ( CEA )
Cacino มะเร็ง
Embryo ทารกแรกปฏิสนธิ
Atigen สารแปลกปลอม

 

3.การใช้ Carcinoembryonic Antigen ( CEA ) ในการ ตรวจมะเร็งลำไส้ใหญ่ อาจไม่ได้ค่าที่ถูกต้องเสมอไป เพราะการตรวจอาจได้ผลที่คลาดเคลื่อนจากความเป็นจริง

4.ทางการแพทย์ปัจจุบันได้ระบุว่า บางครั้งการ ตรวจมะเร็งลำไส้ใหญ่ ส่วนปลายบางชนิด ทั้งที่ทราบอยู่แล้วว่าเป็นมะเร็ง แต่ค่าที่ได้จากการตรวจอาจไม่พบว่า Carcinoembryonic Antigen ( CEA ) ผิดปกติเลย จึงยืนยันได้ว่าผลการตรวจอาจไม่แน่นอนเสมอไป

5.การตรวจหาค่า Carcinoembryonic Antigen ( CEA ) พบว่ามีประโยชน์ต่อการเฝ้าตรวจใน 2 กรณี ดังนี้

  • การตรวจสุขภาพของคนปกติว่ามีแนวโน้มป่วยมะเร็งลำไส้ใหญ่หรือไม่ โดยจะทำการตรวจบ่อยๆ และบันทึกค่าการตรวจเอาไว้ ซึ่งหากการตรวจครั้งแรกมีค่า CEA ปกติ และการตรวจหลังจากนั้นพบว่าค่า CEA สูงขึ้น ก็อาจสรุปได้ว่ามีแนวโน้มจะเกิดสภาวะบวมนูน แต่จะเป็นมะเร็งหรือไม่ต้องตรวจพิจารณาอีกที
  • การตรวจเพื่อประเมินผลการรักษาในผู้ที่กำลังป่วยด้วยโรคมะเร็ง โดยจะวัดจากค่า CEA ว่าผู้ป่วยมีอาการรุนแรงขึ้น หรืออาการทุเลาลง

ค่า Carcinoembryonic Antigen ( CEA ) สูงขึ้น ก็อาจสรุปได้ว่ามีแนวโน้มจะเกิดสภาวะบวมนูน แต่จะเป็นมะเร็งหรือไม่ต้องตรวจพิจารณาโดยแพทย์อีกครั้ง

6.ในปัจจุบันมีการนำ Carcinoembryonic Antigen ( CEA ) มาตรวจหาสัญญาณบ่งชี้มะเร็งช่องทางเดินอาหารและมะเร็งเต้านมด้วย แต่ค่าที่ได้ก็ไม่อาจปลงใจเชื่อได้ในทีเดียว เพราะมี 20% ที่ค่า CEA อาจไม่สามารถบ่งบอกได้ว่าป่วยมะเร็งหรือไม่ ดังนั้นจึงต้องตรวจหลายๆ วิธี เพื่อสนับสนุนและยืนยันผลการ ตรวจมะเร็งลำไส้ใหญ่ ที่แม่นยำที่สุด

7.ผู้ที่สูบบุหรี่จะมีผลต่อการตรวจหาค่า Carcinoembryonic Antigen ( CEA ) ซึ่งอาจทำให้ได้ผลคลาดเคลื่อน ไม่สามารถระบุได้ว่าเป็นมะเร็งหรือไม่ โดยบางคนอาจพบว่ามีค่า CEA สูงมากแต่ไม่ได้ป่วยมะเร็ง ซึ่งเป็นผลจากการสูบบุหรี่นั่นเอง

ค่าปกติของ Carcinoembryonic Antigen ( CEA )

ค่า Carcinoembryonic Antigen ( CEA ) ปกติ อยู่ที่เท่าไหร่นั้น สามารถตรวจสอบได้จาก 2 กรณีคือ

ค่าปกติของ CEA หรือ สารวัดค่ามะเร็งลำไส้ใหญ่ 
ค่าปกติทั่วไปของ CEA CEA < 5 ng/mL
ค่าที่ระบุไว้ในรายงานผลการตรวจเลือด

ค่าความผิดปกติของ Carcinoembryonic Antigen ( CEA )

การวัดค่าความผิดปกติของ CEA มีวิธีการดูดังนี้

ค่าผิดปกติของ CEA หรือ สารวัดค่ามะเร็งลำไส้ใหญ่ 
ค่า CEA น้อยกว่าหรือเท่ากับ 5 ng/mL ปกติ

 

หากตรวจแล้วค่า Carcinoembryonic Antigen ( CEA ) ไปในทางมาก อาจแสดงได้ถึงผลตรวจดังนี้

ค่าผิดปกติของ CEA หรือ สารวัดค่ามะเร็งลำไส้ใหญ่
ค่า CEA มากกว่า 5 ng/mL ผิดปกติ
บ่งชี้ได้ว่ากำลังป่วยด้วยโรคมะเร็ง ณ อวัยวะส่วนใดส่วนหนึ่งของร่างกาย
บ่งชี้ว่าอาจกำลังมีภาวะของโรคกระเพาะมีอาการเปื่อย หรือกระเพาะอาหารผิดปกติ
บ่งชี้ได้ว่ามีการอักเสบและบวมในบางอวัยวะ แต่อาจไม่ถึงขั้นกับเป็นมะเร็ง
บ่งชี้ว่าอาจกำลังมีภาวะโรคตับแข็ง

 

อ่านบทความที่เกี่ยวข้องเพิ่มเติมตามลิ้งค์ด้านล่าง